Ekonomi yönetiminin bir süredir uyguladığı sıkı para politikasında rota değişiyor. Ekonomist Erdal Sağlam, Mesel Ekonomi YouTube kanalında yaptığı çarpıcı açıklamalarda, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ekonomide “gevşeme” sürecini resmen başlattığını duyurdu.
Yüksek faiz ve enflasyon kıskacındaki reel sektörden gelen çığlığa kulak veren Ankara, vitrinde sıkı politikayı korurken, arka kapıdan “seçimli sübvansiyon” döneminin fitilini ateşledi.
ERDOĞAN GEVŞEMEYİ BAŞLATTI
Erdoğan’ın gevşetmeyi başlattığını söyleyen Erdal Sağlam, “Erdoğan gevşemeyi başlattı. Bunun işaretlerini daha önce alıyorduk. Son Bakanlar Kurulu toplantısından sonra Merkez Bankası YTAK (Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi) hacmini 750 milyar liraya çıkardı. Daha sonra üretim için 250 milyar liralık bir pay ayrıldı. Çiftçiler, kadınlar ve genç çiftçiler için uzun geri ödemesiz dönemleri olan ek destekler sağlandı” dedi.
En son olarak da Odalar Birliği yönetimi, kamu bankaları ve Merkez Bankası başkanıyla uzun bir toplantı yaparak taleplerini ilettiklerini aktaran Sağlam, “Bu toplantının Cumhurbaşkanının bilgisi dâhilinde yapıldığını düşünüyorum. Bundan sonra Mehmet Şimşek’le Odalar Birliği yönetimi bu toplantılar çerçevesinde görüşmelere başlarlar” yorumunda bulundu.
Toplantıya dair bilgileri de paylaşan Sağlam, “Geçmişte olduğu gibi “biz sizi dinlemiyoruz” tavrı yokmuş. Tek tek not almışlar, açık konuşmuşlar. “Şunu yaparız, bunu yapamayız, şunun üzerine çalışırız” şeklinde yanıtlar verilmiş. İletişimin kurulmuş olmasının bile olumlu olduğunu söylüyorlar” ifadelerini kullandı.
‘TAHRİBAT ÇOK FAZLA’
Sağlam sözlerini daha sonra şu şekilde sürdürdü:
“Ancak söyledikleri şey şu: “YTAK kredileri tamam ama şu anda acil ihtiyacımız olan şey mevcut kapasiteyi korumak. Bunun için yapılacaklar bir an önce yapılmalı, yoksa büyük kayıplar yaşanacak. Programa destek veriyoruz ama program çok uzun sürdü. Tahribat çok fazla. Mevcut üretim kapasitesini korumak için desteğe ihtiyacımız var. Desteklerin neler olabileceği sorulduğunda, ihracat dövizlerinin alımındaki yüzde 3’lük pay gündeme gelmiş. İhracatçılar dövizini yüzde 8’e kadar primli almak istiyor. Merkez Bankası Başkanı bunun bir çözüm olmadığını, desteklerin bütçeden verilmesi gerektiğini belirtmiş. Krediler konusunda ise özellikle bankaların kredi kısıtları için Merkez Bankası’nın kredi maliyetlerini düşürecek düzenlemeler üzerinde çalıştığı aktarılmış. “Hazırlıklar tamamlanınca açıklayacağız” denmiş. Kamu bankaları genel müdürleri de benzer bir tutum sergilemiş.”
‘KAMU BANKALARINDAN UCUZ KREDİLER YENİDEN GÜNDEME GELEBİLİR’
YTAK kredileri dışında yakın dönemde kamu bankalarını devreye sokacaklarını öngören Sağlam, “Önümüzdeki dönemde kamu bankalarından ucuz krediler yeniden gündeme gelebilir. Bunun için bütçeye görev zararı olarak pay konması gerekiyor. Ya da geçmiş yıllarda olduğu gibi kamu bankaları zarar edecek, seçimden sonra hazine sermaye artırımı yoluyla bunlara destek verecek” ifadelerini kullandı.
‘FAİZE DOKUNAMIYORLAR’
‘Bu kredileri verirken faiz yüksek mi kalacak?’ veya ‘Ekonomide plan ne’ sorularına dair de iktidarın kafalarındaki planları Sağlam, “Kafalarındaki plan şöyle: Faize dokunamıyorlar. Yabancı girişinin devam etmesini bekliyorlar ve istiyorlar. Bu nedenle normal politika faizine dokunamayacaklar. Eylül’den önce o yüzde 40’lık fonlama faizi bile kalabilir. Eylül’den önce bir harekete geçemezler. Savaş hesapları bozdu. Petrol fiyatı 85-86 dolara çıktı; savaş devam ederse belki Eylül’de bile faiz indiremeyecekler” şeklinde özetledi.
‘PİYASALARDA YENİ ANOMALİLER ÇIKABİLİR’
Yüksek faiz ve TL mevduatlar süreceğini dile getiren Sağlam, “Mevcut seyri mümkün olduğunca korumaya çalışacaklar ancak maliyet de büyüyor Örneğin, kamu bankaları üzerinden ucuz kredi verilirse ve TL mevduat faizi bazı yerlerde daha yüksek olursa, piyasalarda yeni anomaliler çıkabilir. Adına “Nas” demeden, o dönem uygulanan bazı politikaları devreye sokmaları gerekecek. O kadar ucuz olmasa bile yine ucuz kredi vermeye çalışacaklar.” yorumunda bulundu.
‘SEÇİMDEN EN AZ 6 AY ÖNCE İŞÇİYE, MEMURA, EMEKLİYE ZAM VERECEKLER’
Vatandaşın yoksulluğunun özel destekler olsa da devam edeceğini söyleyen Sağlam, “İkinci planda, seçimden en az 6 ay önce talebi artıracaklar. İşçiye, memura, emekliye zam verecekler. Bu şekilde hem üretime hem de esnafa destek verilmiş olacak. Bu senenin böyle geçeceği kesin. Seçim planına göre Ocak’ta ya da Temmuz’da büyük bir talep artışı için baskı oluşur. Tabii bunun faturası yine enflasyona çıkacak” dedi.
Milletin zor durumda ve direkt bir çözüm beklediğinin altını çizen Sağlam, “Tarım kesimiyle konuşulduğunda, “Kadına, gençlere kredi veriliyor ama asıl işimiz mevcut kapasiteyi korumak. Çiftçinin maliyetini karşılayamadıktan sonra diğerleri sonraki işler,” diyorlar. Verilen teşviklere itirazlar var ama devlet ne kadar çok teşvik verirse özel sektör o kadarını ister” şeklinde konuştu.
