“`html

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2025 Yılı Stratejileri

Donald Trump, 2025 yılı boyunca yaptığı açıklamalar ve politikalarla dikkatleri üzerine çekti. Bu yılın 20 Ocak’ında yemin ederek göreve başlamasının ardından, Kanada’dan Venezuela’ya, İran’dan Nijerya’ya kadar birçok ülkeye yönelik sert tedbirler geliştiren Trump, güvenlik ve ekonomik gerekçelerle uluslararası müzakere sürecini etkilemeye devam etti.

Trump’ın askeri ve diplomatik baskı stratejileri, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda hedef ülkelerin iç politikalarına da yansıdı.

KANADA

Göreve dönüşüyle birlikte Trump’ın Kanada’ya karşı başlattığı “ticaret savaşı”, iki ülke arasındaki gerginliği artırdı. Trump, Kanada’nın 51. eyalet olması gerektiğini belirterek, dönemin Kanada Başbakanı Justin Trudeau’ya “vali” diye hitap etti. Bu ifadeler, ülkeler arasındaki ilişkileri daha da kötüleştirdi.

Ronald Reagan dönemine ait gümrük vergileri konusundaki olumsuz yorumlar ve “sahte” reklamlar, iki ülke arasında yeni sorunlar yarattı. Bu durum sonucunda Trump, Kanada ile tüm ticaret müzakerelerini sonlandırdığını ve mevcut tarife oranını %10 artıracağını açıkladı.

GRÖNLAND

Trump, Grönland’da Çin ve Rus varlığından duyduğu rahatsızlığı sık sık dile getirerek, uluslararası güvenlik için buraya “sahip olmalıyız” ifadesini kullandı. Danimarka yönetimi, “Grönland’ın satılık olmadığı” mesajını vererek adaya yatırım yapılacağına dair açıklamalarda bulundu.

Danimarka, ABD’nin yüksek düzeyde diplomatik temsilcisi Mark Stroh’u Dışişleri Bakanlığına çağırarak, Grönland’da en az üç ABD vatandaşının etki kampanyası yürüttüğü iddialarını araştırmaya başladı.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, AB’nin adaya ihtiyacının bulunduğunu ve Trump’ın “ilhak hedeflerine” karşı işbirliği çağrısında bulundu. AB yönetimi ise durumun müzakerelere kapalı olduğunu bildirdi.

PANAMA KANALI

Trump, Panama Kanalı’nı yeniden elde etme arzusu olduğunu belirtirken, “Çin Panama Kanalı’nı işletiyor, biz onu Panama’ya verdik ve geri alıyoruz,” dedi. Trump, “Panama Kanalı’nı geri alacağız” diyerek somut adımlar atmaya başladıklarını ifade etti.

Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, Trump’ın bu ifadelerine yanıt olarak “Bu yanılgı kesinlikle doğru değil,” dedi.

VENEZUELA

Trump, Latin Amerika kökenli uyuşturucu kartellerine karşı daha fazla askeri eylem talep ederken, ABD’nin Karayipler’deki askeri hareketliliği arttı. Washington, Venezuela açıklarına savaş gemileri ve denizaltılar gönderdi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Venezuela’daki rejim değişikliği operasyonlarına hazır olduklarını belirtti. Buna karşılık, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, 4,5 milyon milisi seferber ederek olası bir saldırıya karşı hazırlıklı olduklarını açıkladı.

Maduro, ABD’nin Cartel de los Soles isimli suç örgütünün “Yabancı Terörist Örgütler” listesine almasının, ülkedeki müdahale girişimi olduğunu öne sürdü. Trump, denizden uyuşturucu kaçakçılarının erişimini kısıtladıkları ve karadan da durduracakları konusunda kamuoyuna bilgi verdi.

29 Kasım’da Venezuela hava sahasının kapatılacağını duyurması üzerine Maduro, “egemenlik ihlali” gerekçesiyle Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü’ne (ICAO) şikayet etti.

NİJERYA

Trump, 31 Ekim’de Nijerya’yı “özel endişe duyan bir ülke” olarak ilan etti. Hristiyanlara yönelik katliamlara göz yumulması gerekçesiyle, Nijerya’ya yardımın derhal durdurulacağını bildirdi. Ayrıca silahlı müdahalede bulunabileceği uyarısında bulundu.

Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu, ülkesinin anayasal olarak dini özgürlükler sunan bir demokrasi olduğunu vurguladı ve Hristiyan Müslüman liderleri ile aktif bir diyalog sürdürdüklerini ifade etti.

ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilci Yardımcısı Mike Waltz, Nijerya’daki Hristiyanların hedef alındığına dair iddiaların araştırılması gerektiğini savundu. ACLED verilerine göre, bu yıl Nijerya’da sivil hedeflere yönelik 1923 saldırı gerçekleştirildi.

MEKSİKA

Trump, göreve başladığı gün eski Başkan Biden döneminde getirilen “CBP One” adlı yasal göç uygulamasını kaldırdı ve Meksika sınırına 1500 asker gönderme talimatı verdi. Bu durum, iki ülke arasındaki ilişkileri gerginleştirdi.

Meksika yönetimi, Washington’ın tek taraflı güvenlik politikalarını eleştirdi. Ayrıca, Trump yönetiminin Meksika’daki uyuşturucu kartellerini hedef alan bir operasyon planladığına dair iddialar çıktı.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, “Kendi topraklarımızda bu operasyonları yürütürüz,” diyerek Trump’ın müdahalelerine karşı çıktığını belirtti.

KOLOMBİYA

Meksika’nın uyuşturucu politikalarına yönelik eleştirilerde bulunan Trump, Kolombiya’yı da bu bağlamda hedef aldı. Kolombiya’nın uyuşturucu üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, bu yok etme hedefinden gurur duyduğunu ifade etti.

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, Trump’a yanıt vererek, hükümetinin döneminde 10.366 kokain laboratuvarının imha edildiğini söyledi. Ancak, Trump’ın konu hakkında bilgi sahibi olmadığını belirtti.

BREZİLYA

Trump, 9 Temmuz’da Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’ya gönderdiği mektupta, ülkesindeki aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro hakkında sürdürülen davaların sona ermemesi durumunda %50 gümrük vergisi uygulayacağı tehdidinde bulundu.

Lula da Silva, Trump’ın gümrük vergisi kararını siyasi ve “şantaj” olarak tanımladı. Ayrıca, Bolsonaro’nun cezasını çekmesine yönelik kaygılarına da tepki gösterdi.

YEMEN

Yemen’de Trump, başkanlığı boyunca, selefi Joe Biden’ın 4 yıllık süresince yapılan hava saldırılarından daha fazlasını gerçekleştirdi. Saldırılar, Gazze’ye yapılan saldırıları durdurmak amacıyla Kızıldeniz’deki Husilere yönelikti.

Şubat-Haziran 2025 döneminde ABD’nin Yemen’e 481 hava saldırısı düzenlediği tespit edildi. Bu süre zarfında 280’i, Husileri Kızıldeniz’deki operasyonlarını durdurmaya zorlayan nisan ayında gerçekleşti.

İRAN

Trump, İran’ın nükleer silahlara sahip olmaması gerektiğini vurgulayarak, “İran’a maksimum baskı” politikasını yeniden uygulamak için başkanlık kararnamesi imzaladı. Nisan 2025’te Umman ve Roma’daki dolaylı görüşmelerin gerilimi azaltacağı düşünülürken, Trump sık sık Tahran’a sert mesajlar gönderdi.

Haziran 2025’te, Trump, İsrail ile İran arasındaki çatışmalar sürerken, İran’daki nükleer tesislere yönelik askeri eylemlere onay verdi. İran ise, ABD’nin El-Udeyd Hava Üssü’ne füze saldırısı gerçekleştirdi.

GÜNEY AFRİKA

ABD Dışişleri Bakanlığı, Güney Afrika’yı insan ticaretiyle mücadele etmedeki yetersiz ilerlemesi nedeniyle “izleme listesine” aldı. Trump, Johannesburg’da yapılacak G20 Zirvesi’nin “rezalet” olduğunu belirtti.

Trump, 2026’da Miami’de yapılacak G20 Zirvesi’ne Güney Afrika’nın davet edilmeyeceğini ve bunun gerekçesinin ülkenin beyazlara yönelik şiddeti önleyememesi ile başkanlığı devretmemesi olduğunu açıkladı.

Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, Trump’ın, ülkede beyaz azınlık üzerinde “soykırım” uygulandığı iddialarını temelsiz bulduğunu belirtti.

“`